Lễ hội & sự kiện ở Đài Loan: Đèn lồng, đền chùa và nhiều hơn thế

Hiếm nơi nào có lịch lễ hội đầy màu sắc, khói hương và cảnh tượng hoành tráng như Đài Loan. Từ hàng nghìn chiếc đèn trời rực sáng bay trên những ngọn đồi Bình Khê, tiếng pháo nổ vang trời trong lễ rước Mazu, đến những chiếc thuyền rồng lướt trên dòng sông mùa hè, lễ hội Đài Loan là nơi tín ngưỡng dân gian, di sản văn hóa Mân Nam và truyền thống của người bản địa tràn ra đường phố. Cẩm nang này đưa bạn đến với những lễ hội đáng để sắp xếp cả chuyến đi, cảm giác thực tế khi có mặt tại đó và cách chọn thời điểm để bạn đón trọn điều kỳ diệu mà không vướng cảnh cửa hàng đóng cửa hay đông nghẹt người.

Có một điều cần biết trước: hầu hết các lễ hội lớn nhất của Đài Loan tính theo âm lịch, nên ngày tháng theo dương lịch lệch nhau vài tuần mỗi năm. Hãy luôn xác nhận ngày chính xác của năm bạn đi trước khi đặt chỗ, và đọc tiếp để biết cách nắm bắt những thay đổi lịch trình vào phút chót.

Tết Nguyên Đán và những nơi đóng cửa

Tết Nguyên Đán (農曆新年), người địa phương còn gọi là Lễ hội Mùa xuân, là kỳ nghỉ quan trọng nhất ở Đài Loan. Dịp này thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 và là kỳ nghỉ lễ kéo dài nhiều ngày. Với các gia đình, đó là thời gian của bữa cơm đoàn viên, lì xì, đi lễ đền chùa và về quê, điều này ảnh hưởng thực tế đến du khách.

Những điều có thể gặp trong kỳ nghỉ

• Dòng người di chuyển khắp đảo. Hàng triệu người về quê nên vé tàu cao tốc (HSR) và tàu liên tỉnh bán hết rất sớm. Nếu chuyến đi của bạn trùng kỳ nghỉ, hãy đặt phương tiện ngay khi vé được mở bán.
• Cửa hàng đóng cửa. Nhiều quán ăn nhỏ, cửa hàng gia đình và một số điểm tham quan đóng cửa vài ngày, đặc biệt là đêm giao thừa và một hai ngày đầu năm. Trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và các điểm du lịch lớn thường vẫn mở cửa.
• Không khí đền chùa. Những ngôi đền lớn như chùa Long Sơn ở Đài Bắc và đền Jenn Lann ở Đại Giáp tại Đài Trung chật kín người thắp hương, cầu nguyện cho năm mới. Không khí rất đặc biệt nhưng cực kỳ đông đúc.

Nếu có thể, hãy đến sau Tết vài ngày, khi cửa hàng đã mở lại và tình trạng quá tải giao thông dịu bớt nhưng đồ trang trí ngày lễ và các màn trưng bày đèn lồng vẫn còn. Khoảng thời gian này cũng trùng với lễ hội đèn lồng (Nguyên Tiêu), đánh dấu kết thúc mùa Tết và là một trong những thời điểm tuyệt nhất để có mặt ở Đài Loan.

Lễ hội đèn trời Bình Khê

Nếu bạn từng thấy một hình ảnh về lễ hội Đài Loan, gần như chắc chắn đó là lễ hội đèn trời Bình Khê: hàng trăm chiếc đèn giấy cùng bay lên bầu trời đêm phía trên thị trấn đường sắt cổ Bình Khê ở Tân Bắc. Lễ hội diễn ra quanh dịp lễ hội đèn lồng, vào ngày rằm tháng Giêng âm lịch (khoảng hai tuần sau Tết Nguyên Đán), và thực sự là một trong những sự kiện ăn ảnh nhất châu Á.

Thả chiếc đèn của riêng bạn

Quanh năm, du khách viết điều ước lên đèn giấy ở các thị trấn như Thập Phần và Bình Khê rồi thả từ đường ray xe lửa. Trong dịp lễ hội chính, một buổi thả đèn tập thể được tổ chức tại địa điểm chỉ định (địa điểm luân phiên giữa các nơi như Bình Khê và Thập Phần, nên hãy xem thông báo chính thức của năm đó). Theo truyền thống, các màu đèn khác nhau tượng trưng cho những điều ước khác nhau: sức khỏe, tình yêu, tài lộc, học hành, v.v.

Mẹo thực tế cho đêm lễ hội chính

• Đi sớm và chuẩn bị tinh thần chen chúc. Buổi thả đèn chính thu hút lượng người khổng lồ, khiến tuyến đường sắt đơn Pingxi Line và xe buýt địa phương quá tải. Nhiều du khách tham gia xe đưa đón hoặc tour có tổ chức để khỏi bị kẹt lại sau khi tàu ngừng chạy.
• Lên kế hoạch cho chuyến về. Quay lại Đài Bắc vào đêm khuya mới là phần khó nhất. Hãy xác nhận phương tiện về trước khi quyết định đi, và chuẩn bị một phương án dự phòng.
• Thích trải nghiệm yên tĩnh hơn? Hãy đến Thập Phần vào ngày thường để thả đèn mà không phải chen chúc như dịp lễ hội. Cẩm nang đi trong ngày quanh Tân Bắc của chúng tôi hướng dẫn cách kết hợp Thập Phần, Bình Khê cùng Cửu Phần và Dã Liễu gần đó trong một chuyến đi.

Cũng đáng lưu ý: cùng dịp lễ hội đèn lồng còn có lễ hội pháo tổ ong Yanshui ở Đài Nam, hoành tráng và hoàn toàn khác biệt, với cả bức tường pháo thăng thiên bắn thẳng vào đám đông (bắt buộc phải có đồ bảo hộ đầy đủ), và Lễ hội đèn lồng Đài Loan, một sự kiện lớn do chính quyền tổ chức, thành phố đăng cai thay đổi mỗi năm và có những mô hình đèn con giáp khổng lồ rực sáng.

Lễ rước Mazu và văn hóa đền chùa

Muốn hiểu Đài Loan, bạn phải hiểu đền chùa của hòn đảo này. Tín ngưỡng dân gian ở đây hòa quyện Đạo giáo, Phật giáo và việc thờ các vị thần địa phương, và nhân vật được yêu mến nhất chính là Mazu, nữ thần biển cả. Lễ rước Mazu hằng năm là một trong những đám rước tôn giáo lớn nhất trên thế giới.

Lễ rước Mazu ở Đại Giáp

Thường diễn ra vào mùa xuân (khoảng tháng Ba âm lịch), đám rước Đại Giáp nổi tiếng khiêng tượng Mazu đi một hành trình hàng trăm kilômét kéo dài hơn một tuần, xuất phát từ đền Jenn Lann ở Đại Giáp, Đài Trung, rồi uốn lượn qua miền trung và miền nam Đài Loan. Dọc đường, người dân dựng các quầy đồ ăn miễn phí, thực hiện nghi lễ của đền, và, trong một hành động thành kính đáng kinh ngạc, quỳ xuống giữa đường để kiệu rước đi qua phía trên, ban phúc cho họ.

Trải nghiệm văn hóa đền chùa một cách tôn trọng

• Hãy xem các màn trình diễn. Đám rước có múa lân, múa rồng, các đội khiêng kiệu, trống và những đoàn Bát Gia Tướng (Bajiajiang) với gương mặt vẽ mặt nạ ấn tượng.
• Cẩn thận với pháo. Các lễ rước rất ồn ào và nhiều khói, pháo nổ gần như liên tục. Hãy mang theo đồ bịt tai nếu bạn nhạy cảm với tiếng ồn.
• Hãy là vị khách lịch sự. Ăn mặc kín đáo, không chắn nghi lễ chỉ để chụp ảnh, và làm theo những người đi lễ khi ở trong đền. Để tìm hiểu đầy đủ hơn, hãy xem cẩm nang văn hóa và phép lịch sự ở Đài Loan của chúng tôi, trong đó có phần về hương, đồ cúng và những điều nên làm, không nên làm trong đền.

Ngay cả ngoài mùa rước, bạn vẫn cảm nhận được nét văn hóa này mỗi ngày tại các ngôi đền lớn: chùa Long Sơn ở Đài Bắc, miếu Khổng Tử và đền Mazu của Đài Nam (thành phố lâu đời nhất Đài Loan), và các ngôi đền ven sông ở Lộc Cảng.

Tết Đoan Ngọ và Tết Trung Thu

Ngoài lịch đèn lồng và đền chùa, còn có hai lễ hội kinh điển khác làm nên một năm của người Đài Loan. Cả hai đều là ngày nghỉ lễ, nên bạn sẽ thấy không khí vui tươi, đậm tính gia đình.

Tết Đoan Ngọ

Diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch (thường vào tháng 6), Tết Đoan Ngọ (端午節) tưởng nhớ nhà thơ cổ Khuất Nguyên. Những điểm nổi bật:

• Đua thuyền rồng. Các đội chèo những chiếc thuyền dài đầu rồng theo nhịp trống. Các cuộc đua được tổ chức trên sông và ven nước khắp đảo, trong đó có những địa điểm ở Đài Bắc, Lộc Cảng và Cao Hùng.
• Bánh ú (zongzi). Món đặc trưng là bánh ú: gạo nếp nhân mặn gói trong lá tre rồi hấp chín. Bánh có mặt khắp nơi trong những ngày trước lễ hội.
• Dựng trứng. Theo một tập tục dân gian thú vị, bạn có thể dựng đứng quả trứng vào đúng trưa ngày lễ.

Tết Trung Thu

Tết Trung Thu (中秋節), vào ngày rằm tháng 8 âm lịch (thường là tháng 9 hoặc đầu tháng 10), mừng mùa gặt bên vầng trăng rằm. Truyền thống là ăn bánh Trung thu, bưởi và sum họp gia đình ngắm trăng tròn. Một nét rất riêng của Đài Loan là dịp này còn trở thành đêm nướng thịt lớn nhất cả nước: công viên, sân thượng và vỉa hè khắp đảo tràn ngập các gia đình nướng thịt trên than hồng. Nếu bạn đang ở Đài Loan vào dịp đó, một lời mời đến tiệc nướng Trung Thu là cách tuyệt vời để trải nghiệm cuộc sống địa phương.

Lên kế hoạch chuyến đi theo ngày lễ hội

Chọn thời điểm đi trùng với một lễ hội có thể khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ, nhưng cần chút kế hoạch để lễ hội không làm rối lịch trình của bạn. Đây là cách tiếp cận.

Kiểm tra ngày âm lịch trước

Vì các lễ hội chính thay đổi theo âm lịch, bước đầu tiên là xác định ngày chính xác của năm bạn đi. Tham khảo nhanh:

• Tết Nguyên Đán & lễ hội đèn lồng: cuối tháng 1 đến tháng 2.
• Lễ rước Mazu: mùa xuân, khoảng tháng 3 đến tháng 4.
• Tết Đoan Ngọ: khoảng tháng 6.
• Tết Trung Thu: tháng 9 đến đầu tháng 10.

Đặt phương tiện và chỗ ở sớm

Các ngày nghỉ lễ và lễ hội lớn khiến nhu cầu đi lại trong nước tăng vọt. Hãy đặt vé tàu cao tốc, vé tàu và chỗ ở tại những nơi nổi tiếng từ rất sớm, đặc biệt là dịp Tết Nguyên Đán và bất kỳ sự kiện nào ở thị trấn nhỏ. Cẩm nang di chuyển ở Đài Loan của chúng tôi giải thích cách đặt vé HSR và TRA, cũng như dùng thẻ EasyCard cho mọi chặng còn lại.

Lưu ý thời tiết và mùa

Mùa lễ hội và thời tiết có liên quan với nhau: Tết Nguyên Đán rơi vào mùa đông mát mẻ, đôi khi có mưa phùn; Tết Đoan Ngọ rơi vào đầu mùa hè nóng ẩm, dễ có bão. Để biết thời tiết theo từng mùa và kết hợp với kế hoạch đi lễ hội, hãy xem cẩm nang thời điểm tốt nhất để đến Đài Loan của chúng tôi. Và nếu lễ hội khiến bạn ở lại muộn giữa các quầy đồ ăn, cẩm nang chợ đêm và đồ ăn đường phố của chúng tôi sẽ giúp bạn thưởng thức trọn buổi tối.

Cập nhật những thay đổi vào phút chót

Hậu cần của lễ hội luôn biến động. Địa điểm thả đèn trời và Lễ hội đèn lồng Đài Loan thay đổi hằng năm; lộ trình và giờ giấc đám rước dịch chuyển; còn một cơn bão mùa hè có thể khiến cuộc đua thuyền rồng bị hoãn vào phút chót. Cách phòng ngừa đơn giản nhất là có dữ liệu di động đáng tin cậy để xem thông báo chính thức của cơ quan du lịch, ứng dụng giao thông thời gian thực và bản đồ khi đang di chuyển. Gói eSIM Đài Loan giúp bạn làm đúng như vậy ngay từ khi hạ cánh, rất tiện khi bạn cần tìm xe đưa đón rời Bình Khê lúc 10 giờ tối hoặc xác nhận đám rước ngày mai có diễn ra không. Nếu bạn vẫn đang cân nhắc các lựa chọn kết nối, hãy so sánh eSIM Đài Loan có dữ liệu với SIM sân bay và Wi-Fi bỏ túi trước khi đi.

Lễ hội Đài Loan đền đáp những du khách đến với sự tò mò và chút linh hoạt: sẵn sàng đi theo tiếng pháo vào một con hẻm nhỏ, hoặc chen vào đám đông ngắm những chiếc đèn bay lên trong bóng tối. Hãy chốt ngày, đặt phương tiện sớm và giữ điện thoại luôn có kết nối để không bỏ lỡ thay đổi lịch trình hay đi nhầm đường. Với kết nối dữ liệu hoạt động tốt trong túi, bạn tự do đuổi theo những chiếc đèn, tiếng trống và thuyền rồng đến bất cứ nơi đâu chúng dẫn lối.

Câu hỏi thường gặp

Lễ hội đèn trời Bình Khê diễn ra khi nào?

Lễ hội đèn trời Bình Khê diễn ra quanh dịp lễ hội đèn lồng, vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch, khoảng hai tuần sau Tết Nguyên Đán, thường vào tháng 2. Vì theo âm lịch, ngày dương lịch chính xác thay đổi mỗi năm, nên hãy xác nhận ngày chính thức và địa điểm thả đèn của năm đó (luân phiên giữa các nơi như Bình Khê và Thập Phần) trước khi đặt chỗ.

Những nơi nào đóng cửa trong dịp Tết Nguyên Đán ở Đài Loan?

Nhiều quán ăn nhỏ, cửa hàng gia đình và một số điểm tham quan đóng cửa vài ngày quanh dịp Tết Nguyên Đán, đặc biệt là đêm giao thừa và một hai ngày đầu năm. Cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại và các điểm du lịch lớn thường vẫn mở cửa. Vé tàu cao tốc và tàu liên tỉnh bán hết sớm do lượng người về quê rất lớn, nên hãy đặt phương tiện ngay khi vé được mở bán.

Có thể thả đèn trời ở Đài Loan ngoài dịp lễ hội không?

Có. Bạn có thể viết điều ước lên đèn giấy và thả quanh năm ở các thị trấn như Thập Phần và Bình Khê tại Tân Bắc, nơi người bán chuẩn bị sẵn ngay cạnh đường ray. Đi vào ngày thường nghĩa là ít đông đúc hơn nhiều so với buổi thả đèn chính của lễ hội đèn lồng, đây là lựa chọn thư thả nếu bạn không thể sắp xếp chuyến đi trùng với lễ hội.

Lễ rước Mazu là gì và diễn ra khi nào?

Lễ rước Mazu là một trong những đám rước tôn giáo lớn nhất thế giới, tôn vinh Mazu, nữ thần biển cả. Đám rước Đại Giáp nổi tiếng xuất phát từ đền Jenn Lann ở Đài Trung, thường vào mùa xuân, khoảng tháng Ba âm lịch (thường từ tháng 3 đến tháng 4), đi hàng trăm kilômét trong hơn một tuần, với nghi lễ đền chùa, các màn trình diễn, pháo nổ và những quầy đồ ăn miễn phí dọc đường.

Lễ hội Đài Loan theo âm lịch hay dương lịch?

Hầu hết các lễ hội lớn của Đài Loan, gồm Tết Nguyên Đán, lễ hội đèn lồng, lễ rước Mazu, Tết Đoan Ngọ và Tết Trung Thu, đều theo âm lịch, nên ngày dương lịch lệch nhau vài tuần mỗi năm. Hãy luôn kiểm tra ngày chính xác của năm bạn đi trước khi đặt vé máy bay, vé tàu hoặc chỗ ở.